Πανελλήνια στήριξη ΠΕΣΚ προς την Κύπρο μετά τη Τουρκική Εισβολή του 1974

Μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974 ιδρύεται η Πανελλήνια Επιτροπή Συμπαραστάσεως Κύπρου (ΠΕΣΚ) με αφορμή  ένα περιστατικό έξω από το σπίτι του Κύπριου πρέσβη στην Αθήνα, Νίκου Κρανιδιώτη. Αφότου έγινε γνωστή η είδηση της εισβολής πολλοί έσπευσαν στο σπίτι του Νίκου Κρανιδιώτη,  αναρωτώμενοι πώς θα μπορούσαν οι ίδιοι να βοηθήσουν την Κύπρο. Ο Ν. Κρανιδιώτης τους πρότεινε να ενημερώσουν τον κόσμο για τα όσα συνέβαιναν στο νησί.

Το έργο της ΠΕΣΚ διαιρείται σε δύο κατηγορίες. Κατά το 1974-1975 η ΠΕΣΚ  αναζητεί κυρίως φάρμακα, τρόφιμα και στέγη για τους πρόσφυγες που καταφθάνουν στην Αθήνα μετά την εισβολή, ενώ από το 1975 και έπειτα η ΠΕΣΚ γίνεται επίσημα σωματείο και αναλαμβάνει κατά αποκλειστικότητα τη δημιουργία ενημερωτικού υλικού σε  μορφή φυλλαδίων σχετικά με τα όσα διαδραματίζονταν στο νησί. Το υλικό αυτό η ΠΕΣΚ το προωθεί σε Ελλάδα και εξωτερικό. Αξίζει να σημειωθεί ότι το υλικό της ΠΕΣΚ μεταφραζόταν από τα ελληνικά στα αγγλικά και τα γαλλικά. Ο μεγαλύτερος αριθμός υλικού εκδίδεται τα έτη 1975, με 28 φυλλάδια, και 1977, με 26. Το 1974 η ΠΕΣΚ δεν εκδίδει κανένα φυλλάδιο εν μέρη επειδή η εύρεση αξιόπιστων πληροφοριών σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα μετά την εισβολή ήταν δύσκολη αλλά κυρίως διότι εκείνη την περίοδο κύριο μέλημά της ήταν η φροντίδα των προσφύγων. Το 1976 εκδίδεται το πρώτο βιβλίο, «Μαρτυρίες από την Κύπρο», από τις εκδόσεις «Κέδρος», στο οποίο περιέχει αυθεντικές μαρτυρίες Κυπρίων για την εισβολή και τις ενέργειες των Τούρκων στρατιωτών κατά τη διάρκειά της.

Όπως προαναφέρθηκε, το υλικό της ΠΕΣΚ προωθούνταν τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Τα φυλλάδιά της κατέφθασαν σε πανεπιστήμια και ελληνόφωνες κοινότητες του εξωτερικού, ενημερώνοντας τον κόσμο για την κατάσταση στο νησί και κάνοντας διαρκή αγώνα για την αναγνώριση της αδικίας για των αισχροτήτων που έλαβαν τόπο κατά και μετά την εισβολή.

Η συμβολή της ΠΕΣΚ αναγνωρίστηκε από πολλούς, μεταξύ των οποίων συγκαταλεγόταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Ωστόσο, με το πέρασμα των χρόνων το έργο της ΠΕΣΚ μειώθηκε ώσπου σταμάτησε ολοκληρωτικά το 1981. Το τελευταίο έργο που εξέδωσε ήταν το «List of Missing, since the Turkish invasion, 20 July-15 August 1974». Το αρχειακό υλικό της ΠΕΣΚ βρίσκεται από το 1992 στο Πολιτιστικό ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου.

 Μαρία Λυτρίβη, Β6.1, Λύκειο Βεργίνας

Στοιχεία από το άρθρο του Αντώνη Παντελή, "Η Πανελλήνια Επιτροπή Συμπαραστάσεως Κύπρου (ΠΕΣΚ) και η εκδοτική της δράση", Επετηρίδα της Κυπριακής Εταιρείας Ιστορικών Σπουδών, ΙΔ, Λευκωσία 2021, 473-486.