Ένας Κύπριος εθνομάρτυρας στη Μικρά Ασία

 Ελαιογραφία, η οποία παρουσιάζει τον Εθνομάρτυρα Ματθία Παυλίδη.(Α.Τ.107, 50,5 x 60,5 εκ.), Συλλογή Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου, Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών 

O Ματθίας Παυλίδης γεννήθηκε στο χωριό Γύψου, το 1878, και σε ηλικία 17 χρόνων κατέφυγε στα Iεροσόλυμα, όπου εντάχθηκε στην αγιοταφική αδελφότητα και φοίτησε στη Θεολογική Σχολή του Σταυρού. Oλοκλήρωσε τις σπουδές του, το 1903, και ακολούθως, ένα χρόνο αργότερα, χειροτονήθηκε ιεροδιάκονος και, γύρω στο 1910, ιερομόναχος, οπότε προχειρίσθηκε αρχιμανδρίτης. Για λόγους που σχετίζονται με την ταραγμένη εκκλησιαστική και πολιτική κατάσταση της εποχής, τον Απρίλιο του 1917 εγκατέλειψε τους Αγίους Τόπους και μετέβη στην πόλη Nιαζλί του νομού Αϊδινίου, όπου εργάστηκε ως ιεροδιδάσκαλος της εκεί ελληνικής κοινότητας. Στην πόλη αυτή βρήκε μαρτυρικό θάνατο, τον Ιούνιο του 1919, με ανασκολοπισμό, μετά από φρικτά βασανιστήρια από Τούρκους ατάκτους, οι οποίοι πραγματοποιούσαν συστηματικές σφαγές σε βάρος του ελληνικού πληθυσμού, με στόχο την εκδίωξή του από τη Μικρά Ασία.
Η ελαιογραφία εκτίθεται στο παλαιό αρχιεπισκοπικό μεγάρο, όπου στεγάζεται η Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών. Περισσότερες πληροφορίες στο  www.cypriotstudies.org

Στοιχεία από : Κ. Κοκκινόφτας, «Αρχιμανδρίτης Ματθίας Παυλίδης (1878-1919)», Εκκλησιαστικός Κήρυκας 4(1992) 113-116· Αρ. Κουδουνάρης, Βιογραφικόν Λεξικόν Κυπρίων 1800-1920, Λευκωσία 2010, σ. 466.